Thông tin tuyên truyền

Quản lý tổng hợp vùng bờ - Giải pháp toàn diện bảo vệ vùng bờ biển trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Ngày đăng: 28/04/2017
Trong những thập niên trở lại đây, vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu làm gia tăng mực nước biển đang diễn ra theo chiều hướng phức tạp. Theo dự báo đến năm 2100 khi mực nước biển dâng cao khoảng 1,0m hầu hết các tỉnh ven biển sẽ bị ngập úng và tình trạng sạt lở bờ, cửa sông, bờ biển sẽ diễn ra vô cùng mạnh mẽ. Với đường bờ biển dài 3260 km từ bắc vào nam và khoảng 30 triệu người sống ở 125 quận/huyện ven biển của 28 tỉnh duyên hải, Việt Nam là 1 trong số 5 nước trên thế giới bị ảnh hưởng lớn nhất từ biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng.

Vùng biển và ven biển Việt Nam hiện đang phải đối mặt với nhiều thách thức như suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên quá mức, gia tăng dân số và đói nghèo,… Đặc biệt hơn, vùng biển ven bờ là khu vực chịu thiệt hại nặng nhất dưới ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nước biển dâng. Lợi ích giữa việc sử dụng các tài nguyên biển vùng đới bờ của các nhóm đối tượng về kinh tế, du lịch, vận tải biển… luôn mâu thuẩn với hoạt động về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu của các nhà quản lý, khoa học.  vậy, quản lý tổng hợp vùng bờ nhằm giải quyết xung đột về lợi ích giữa các bên liên quan là một cách tiếp cận đa ngành và đòi hỏi cần phải quản lý hiệu quả hệ sinh thái và phối hợp huy động sự tham gia đóng góp của tất cả các bên đến vấn đề vùng duyên hải Việt Nam. 


   

Hình: Kè kết hợp rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển tỉnh Cà Mau, đoạn thí điểm ở bờ biển Tây thuộc huyện U Minh
 (Ảnh: Nguyễn Hào Quang)

Quản lý tổng hợp vùng bờ, QLTHVB, đã được bắt đầu từ khá sớm ở Hoa Kỳ (1972) cùng với việc nước này ban hành Bộ luật quản lý vùng bờ. Tuy nhiên, mãi đến năm 1992, tại Hội nghị Thượng đỉnh Môi trường và Phát triển (Rio de Janeiro) QLTHVB mới được chính thức đưa vào Chương 17 của Chương trình Nghị sự 21 (Agenda – 21) và khuyến khích các quốc gia trên thế giới áp dụng. QLTHVB đòi hỏi cách tiếp cận mới, liên ngành và mức độ thống nhất hành động cao giữa các bên liên quan (stakeholders) và giữa cộng đồng với Chính phủ. QLTHVB còn là một quá trình phát triển liên tục nhằm đạt được sự phát triển bền vững, bao gồm đánh giá toàn diện, xây dựng mục tiêu, quy hoạch và quản lý hệ thống ven bờ biển và tài nguyên – môi trường, có xét đến các yếu tố truyền thống, văn hoá, lịch sử và mâu thuẫn lợi ích sử dụng. Như vậy, dựa trên cách tiếp cận đa ngành, các vấn đề về đới bờ biển luôn được xem xét dưới nhiều góc độ, văn hóa, xã hội, sinh thái, cảnh quan, kinh tế… Quản lý tổng hợp vùng bờ không phải là một khái niệm mới nhưng vẫn còn rất mơ hồ và chưa thể áp dụng triệt để trong điều kiện ở Việt Nam, khi mà mâu thuẩn và xung đột về lợi ích của các bên liên quan vẫn chưa được giải quyết toàn diện.

Trên cơ sở đó, đối với vùng bờ biển Việt Nam, cần thiết phải xây dựng chiến lược cụ thể quản lý tổng hợp vùng bờ để tạo được sự cân bằng, bền vững trong việc bảo vệ vùng bờ biển và vừa đảm bảo lợi ích không bị mất đi cho khu vực này. Tuy đã có một số văn bản nhà nước được ban hành liên quan đến QLTHVB nhưng dường như vấn đề thực thi vẫn còn rất nhiều bỏ ngỏ. Để đạt được điều đó, cần thiết phải tiến hành các nội dung chính sau:

  (i)  Thiết lập cơ chế cho Quản lý Tổng hợp Vùng ven biển từ cấp trung ương đến địa phương;

(ii) Thống nhất trong cách tiếp cận từ trung ương đến địa phương và ngược lại (top down and bottom up approach);

(iii)  Triển khai Chương trình Quốc gia về Quản lý Tổng hợp Vùng ven biển;

(iv)  Tăng cường hợp tác quốc tế, các chương trình phát triển bền vững vùng bờ biển;

(v)  Phát triển hệ thống chính sách và luật tạo điều kiện cho Quản lý Tổng hợp Vùng ven biển, bao gồm Luật   Biển, Luật Tài nguyên Biển và Môi trường;

(vi)   Nâng cao tăng cường năng lực quản lý cho các bên liên quan; và

(vii)  Phát triển Chương trình tập huấn và đạo tạo về Quản lý Tổng hợp Vùng ven biển.

Kinh nghiệm của nhiếu quốc gia trong khu vực, phần lớn các vấn đề quản lý ven bờ có thể được xác định thông qua các cuộc họp tư vấn thích hợp với các cộng đồng, với các sở, ban ngành ở địa phương và một số tổ chức phi chính phủ có liên quan. Ở đây, cần nhấn mạnh không phải tất cả các vấn đề cần quản lý đều có thể giải quyết được ngay mà có thể đòi hỏi phải có nhiều thời gian. Do vậy, cần thiết phải xây dựng lộ trình và kế hoạch chi tiết theo từng giai đoạn cụ thể để quản lý vùng bờ biển dưới tác động của biến đổi khí hậu như hiện nay.

      Tài liệu tham khảo

1.   Nguyễn Tác An, Nguyễn Kỳ Phùng, Trần Bích Châu, 2008. Quản lý tổng hợp đới ven bờ biển ở Việt Nam: mô hình và triển vọng. Hội thảo Khoa học Kỷ niệm 5 năm thành lập Khoa Kỹ thuật Biển. Trường Đại học Thủy Lợi.

2.   Nguyễn Chu Hồi, Chiến lược quản lý tổng hợp vùng ven biển ở Việt Nam. Báo cáo trình bày tại Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (VASI).

3.    Nguyễn Chu Hồi, Trần Thị Hoa, Nguyễn Văn Công, 2012. Cẩm nang quy hoạch không gian biển và vùng bờ cấp địa phương. Hà Nội.

4.   Trần Đức Thạnh, 2012. Những vấn đề ưu tiên trong quản lý tổng hợp đới bờ biển Việt Nam. Tạp chí khoa học và công nghệ biển. Số 1, trang 1-9.


Ban QLDA Phát triển tỉnh Khánh Hòa.
Hồ sơ đăng ký đấu nối nước...
Biểu mẫu dùng cho hộ gia đình/tổ chức đăng ký đấu nối nước hải và cam...
Ban Quản lý dự án Phát triển...
Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hoà (tên tiếng Anh: Khanh Hoa...
Thể lệ cuộc thi Chung tay vì...
Thể lệ cuộc thi viết bài và ảnh đẹp chủ đề Chung tay vì Thành phố Nha...
Tổng quan về Dự án cải thiện...
Tiểu dự án Vệ sinh môi trường thành phố Nha Trang là 1 trong 3 tiểu dự...
Thứ Bảy, 23/09/2017
Nhiệt độoC
4
399.728